Sunday, 17 April 2016

පරමාණුව හා රික්තකය අතර... සුදුහාමිනේට ලියූ කවි

"ප්‍රණයිනි" - සුදුහාමිනේට ලියූ කවි - ට්‍රෝයි මහමොහොට්ටාල

වෘත්තීමය කාර් යය බහුලත්වයත් සමග බොහෝ කවි පොත් මග හැරුනත්, නැවත ජීවිතේ ටිකක් ලිහිල්ව ඉඩකඩ සහිතව ඇති නිසා, මේ ඉඩකඩ අතරේ සන්ථව ප්‍රකාශන මේසයකින් "ප්‍රණයිනි" පොත හමුවෙනවා. ට්‍රෝයි මහ මොහොට්ටාල කවියාගේ “ප්‍රණයිනි” කවි පොත ගැන කතා බස් කරන්නට අවැසිම යැයි මට සිතේ. මේ පොත අපි බහුලව දකින කවි පොත් ඝණයට නොවැටෙන්නේ, මෙය සම්මිශ්‍රණ කාව්‍යමය අදහස් නොදක්වන හෙයිනි. ස්ත්‍රී පුරුෂ ප්‍රේමය, මානසික සහ කායික බැඳීම මේ තරම් සුමට ලෙස සමාජය හමුවේ තබන වෙනත් පොතක් මා කියවා නැත. ඔහු කවි තුලින් ඉස්මතු කරන, ඒ ශෘංගාරාත්මක ආයාචන, ලියැවිලි, සංතාප සෝ තැවුල් සහ ප්‍රශංසා එකින් එක දිග හැරෙන්නේ කාව්‍යාත්මක ලක්ෂන අනූන රිද්මයානුකූල සංධ්වනියකිනි. මෙහි කවි නම් වෙන්නේ පළවෙනි දෙවෙනි තෙවෙනි ලෙසිනි.


කාර්‍යයබහුලකම නිසාම මේ පොතෙහි දොරට වැඩුම මට මග හැරිනි. එනිසා පොත ගැන එහිදී සිදුවූ කතිකාව මා නොදනී. එහෙයින් මේ ලියවිල්ල හුදෙක් ස්වාධීන විඳීමකි. මා මේ ලියා තබන්නේ පොත ගැන විචාරයක් නොවේ. ප්‍රණයිනි හි කවි ගැන සහෘද විඳීම කි. ට්‍රෝයි මහ මොහොට්ටාල සොයුරාගේ මේ පොත සමස්ත ස්ත්‍රී වර්ගයාටම පිදුම කි යැයි මට සිතේ.

පළමු කවිය....

සංසාර අරණ තුල
මදක් නැවතී ඉන්න
පෙම් කතා ගොඩක් ඇති
නෙතු අතර නවතින්න
සඳ දියෙහි උමතුවන
හංස විල කලතන්න
රහල් මව ලෙසින් නුඹ
මගේ පසු පස එන්න

සංසාරය පුරාම අපි දකින විඳින සිදුහත් යශෝධරා බැඳීම හා මතක පැස හැර දමන කවියා තම ප්‍රියම්බිකාව රාහුල මාතා ලෙසින් හඳුන්වයි... අප හමුවේ නැගෙන බිඳෙන බැඳීම් සිය කවියට පාදක කරගන්නා සෙයක් මතුවේ. කවියා මේ කවියෙන් සන් කරන්නේ විමුක්තිය සොයා යන ගමනක නිමාව යැයි මට සිතේ. 


බාහිරින් බැලූ කල මේ කවි සරල යැයි සිතේ.. එනමුත් එය එසේ නොවේ. සංකීර්ණ වූ සමාජ කතිකාවක් මේවායෙන් ජනිත වෙන්නේ දෙවෙනි හෝ තෙවෙනි කියවීමෙනි.


 ආශාව, කැමැත්ත සහ දැඩි ලෙංගතු බව (intimacy) ආදරයේ කොටසක් වන බව සැබැවි. ඒ බැඳීම මනෝමය හෝ කායික විය (ලිංගික) හැකිය. ඇතැම් විට උවමනා එපාකම් මත පදනම් විය හැකිය. කවියා ශෘංගාරාත්මක කවි පැදි තුලින් ආදරය හා කාමය සම්මිශ්‍රණය වූ නමුදු එය අප සමාජය තුල උද්දීපනය වන්නාවු හෝ කරන්නාවු කැත (sordid) අපුල, අවලස්සන දෙයක් බවට පත් නොකරයි. ආදරය හා බැඳුනු ඒ සමාගමයේදී, ට්‍රෝයි කවියා ගේ ප්‍රණයිනි හි කවි පද අපට ඒ සංකීර්ණ වූ බැඳීම සුන්දර, සුමට ස්වාභාවිකත්වයෙන් අනූන බව පසක් කරයි.

" සඳ වලා අඳින සඳ
නුඹ දෙනෙත් වහ ගන්න.... "

මසිත ගත් පළමු කවියෙන්ම , තවත් පැදි හරඹයක් හමු වේ. සඳ වලා අඳින අයුරුත් නැවත පෑදෙන'යුරුත් මේ පද රුත් අතර කියෙවූවත් ඊට ඇතුලතින් දිවෙන සංකීර්ණ පද හරඹය වෙනත් නොතේරුණු යමක් සඟවාගෙන සිටී යැයි මට සිතේ. ඉන් ජනිත වන සිතුවිලි හෝ හරය ගැන එක මතයකට පිවිසෙන්නට නොහැකි ය. මේ කව විඳින්නට පහසුය නමුත් විග්‍රහ කරන්නට තේරුම් බොහෝමයකි. සම්පූර්ණ කවියම මෙහි සඳහන් නොකරන්නේ එය පොතට සහ කියවන්නාට කරන අසාධාරණයක් නිසාය.

සිත් ගත් කවි බොහෝමයකි...ඇතැම් කවි නැවත නැවත කියවා, ග්‍රහණය කරගත යුතු වූයෙන්, පොත කියවීමට බොහෝ කල් වේලා ගත විය. ට්‍රෝයි කවියා සිය කවි පොත පුරාම ඔහුටම ආවේණික යැයි සිතෙන වදන් වැකි ලියා ඇතිබවක් මට සිතුනා. ඒ වදන් අපට සාමාන්‍යයෙන් කතා බස් වලදී හමු නොවන තාලේ ඒවාය. ඒ ඔහුටම අනන්‍ය වූ පද මාලාවකැයි මට සිතේ.

ප්‍රණයිනි, පොතේ ලියා ඇති ලෙසම සුදු හාමිනේට ලියූ මේ කවි විටෙක සමස්ථ ස්ත්‍රී ප්‍රජාවටම පිදෙන්නාවූ අලංකාර, සෞන්දර්‍යාත්මක ප්‍රශංසාවකි, සිත සනසන නැලවිල්ලකි ඇතැම් විට දුක් කඳුළු වැස්සකි. ඒ සියල්ලම එක පොතක ග්‍රහණය කරගන්නට කවියා සමත් වීම අගය කොට සලකමි.


එහිම අටවෙනි කව ලෙස හමුවෙන මේ කවි පන්තිය..ලොව පැවැත්ම පුරාම ගැහැණිය දෝලනය වන විවිධ වූ තැන් තරාතිරම් සහ ස්වභාවයන් සයුර හා උපමාවන් සමගින් වත්මනට ගැලපෙන ලෙස ලියූවක් යැයි මට සිතේ... මා එක් කවියක් උපුටා දක්වන්නේ ඔබේ විඳීමටය.

අටවෙනී කවිය ....

කරදිය සීතල දැනෙන ගැහැනියක්
කරදිය රසහුරු සොඳුරු ගැහැනියක්
කරදිය උල්පත කලත කලත රස
සාගරයක් දෙන පුදුම ගැහැනියක්...

මසිත ශූන්‍යත්වය කරා රැගෙන ගිය කවකි, සත් වෙනි කවිය... . ආල වට්ටම් කවි අතර ගැඹුරු වූ ලෝක ධර්මතාවයට සන් වන කරුණු කාරනා මතුකරන්නටද කවියා සමත් වේ...මානව බැඳීමක ඇති උත්තරීතර බව අප හිත් තුල පැල පදියම් කරන කවිකි, සත් වෙනි කවිය.

සෙනෙහස ආදරය මේ සියල්ල කෙළවර වෙන්නේ සංකීර්ණ වු බැඳීමකින් නම් ඒ බැඳීමෙහි සුන්දර- අසුන්දර සියල්ල එක කවියකට කැටි කරගත් අයුරක් මට මේ කවි පන්ති තුලින් ගම්‍ය වේ. ගෘංගාරය උතුරා විසිරෙන කවි පද අතරේ යථාර්තයද රිංගවන්නට කවියා ගත් උත්සහය කදිම ය. යටත් විජිත කරුමයට දෝ, එසේ නැත්නම් සංස්කෘතික භීතිකාව නිසාදෝ පෙර කල අප සමාජයේ මානව සම්බන්දතා අරඹයා තිබූ මානසික නිදහස දැන් දකින්නට නැත. ස්ත්‍රී පුරුෂ මානව සම්බන්ධතා සමාජයෙන් රහසිගතව බොහොම ඈත්ව සිදු කළ යුත්තක් බවට නිර්නායක සැකසී ඇති සෙයකි. මේ මානසික ගාල් කිරීම නිසාම අද සමාජයේ සෙනෙහස සමග යා විය යුතු බොහෝ මානව බැඳීම්, කෙළවර වෙන්නේ සමාජ භීතිකා, පාප හෝ අපරාධ ලෙසිනි.

කවියක් සාර්ථක වෙන්නේ ඒ කවිය පොදු වන විටයි. කවියක් කියවන විට ඒ කවිය තමන්ගේ කරගත හැකිනම් රසිකයා තුල නිසැඟයෙන් කවිය මතකයේ රැඳෙයි. ස්ත්‍රිය කෙරෙහි මේ තරම් ආදරයෙන් ගෞරවයෙන් ලියූ කවි පැදි හමුවී ඇත්නම් ඒ අල්පයකි. සුදු හාමිනේ ට ලියූ කවි මැයෙන් කෙටි සටහනක් තිබුන ද කවි පොතෙහි ඇතැම් කවි කියවද්දී ඒවා අපේ වන තරමට ළං වීම ඔහුගේ ප්‍රතිභාපූර්ණ කවීත්වය විදහා දක්වයි.

දහ හතර වැනි කවිය..

"දිනෙන් දින මට ළංවෙන
ළංවෙවී සිත ගිල්වන
සහස් සිත් නළු පොපියන
නුඹයි රැය ළඟ යමන් රාගය..."

විටෙක මේ සෙනෙහස් කවි පද අතරින් ඒ අතීතයේ පටන් පැවත එන්නාවූ ජන ශ්‍රැතියේ කතා පෙළහර අප හමුවේ විදහා පාති. නමුත් ලියැවෙන්නේ වත්මන් පුවතකි. මේ කවි පොතට ප්‍රස්තූතය වන මාතෘකා මානව සංහතියේ ඇරඹුමෙහි පටන් පොදු අවශ්‍යතා හෝ සැකසීම් අතරේ දෝලනය වන බව මේ කවි පද තුලින් මනාව ඉස්මතු කරන්නට කවියා සමත් වේ.

ඒ බොහොම ඈතක කියවෙන කතා මේ කවි තුලින් මෑතක කවි බවට පෙරළුනු සෙනෙහස් පද හරඹ ලෙස ලියවෙද්දී... ඒ හා සම වූ රසයක් ඉන් විදහා දැක්වේ.. ඒවගේම එවැනි කතාන්දර ගැන ඔහු තුල තිබෙන්නාවූ දැනුම් තේරුම්කමද ම සිත ඇති කරන්නේ පුදුමය කි. " විෂ්ණු ටිකක් අයින් වෙන්න මයෙ ලක්ෂ්මිය මට ලබන්න" යනුවෙන් කවියා සඟවා ලියනා කතාන්දරය කුහුලක් ඇති කරයි. එවැනි කතා මේ තරම් මතක් කළ වෙන කවි පොතක් මතකයට නැගෙන්නේ ද නැත. වත්මන් තරුණ පරම්පරාවේ කවියන් තුල අතීත සංසිද්ධි සහ සෞන්දර්‍ය ය යන මේ කිසිත් ගැන මතකයක් හෝ දැනීමක් නොමැති බව ඔවුන් ලියනා කවි වලින් පසක් වන බැවිනි. ‍නමුත් මේ කවි පැදි වලට පාදක වන්නා වූ කතාන්දර අසා දැන ගත යුත්තේ කවියාගෙන් ම යැයි මට සිතේ.

ඉතින් මේ මස 29 වැනි දින සවස 4.00 ට පුවත් පත් මණඩලයේදී පැවැත්වෙන "ප්‍රණයිනි" සංවාදයට ඔබත් පැමිණෙන්න. සම්පූර්ණයෙන් ග්‍රහණය කරගත නොහැකිව වික්ෂිප්ත වූ තැන් බොහෝම ය. ඉතින් එදිනට ඒ පැණ වලට පිළිතුරු ලැබෙනු ඇතැයි සිතමි.


බෝ සමරතුංග